ตำนานดอยเต่า 3 โดยดร.วิทยา พัฒนเมธาดา
ปี 2507 เขื่อนภูมิพลปิดประตูเพื่อกักเก็บน้ำทำให้น้ำท่วมหมู่บ้าน สวน ไร่นา ที่อยู่ ตามลุ่มแม่น้ำปิง ชาวดอยเต่าจำต้องอพยพหนีน้ำขึ้นมาอยู่ในที่ทางการเขาจัดให้ ชาวบ้านสมัยนั้นใช้เกวียนขนของบ้าง เดินหาบ แบกหาม สิ่งของบ้าง ใครมีเงินหน่อยก็จ้างรถยนต์ รถคอกหมู บรรทุกสิ่งของ
บ้านงิ้วเฒ่า (ปัจจุบันคือบ้านแปลง4) ผู้เขียนได้ไปสัมภาษณ์ พ่อครูยง อินทรจักร บ้านเลขที่ 79 หมู่ที่ 3 ต. มืดกา อ. ดอยเต่า จ. เชียงใหม่ เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2544 ซึ่งพ่อครูเป็น คนเก่าคนแก่ของบ้านงิ้วเฒ่า พ่อครูยง บอกว่าบรรพบุรุษของคนหมู่บ้านงิ้วเฒ่า อพยพโยกย้ายมาจากบ้านเด่นคาเดิม ปัจจุบันบ้านเด่นคาเดิมได้เปลี่ยนสภาพเป็นสวนลำไยไปแล้ว สาเหตุที่คนบ้านงิ้วเฒ่าอพยพมาจากบ้านเด่นคานั้น สันนิษฐานจาก 1.บ้านเด่นคาเดิมมีต้นมะพร้าวเก่าแก่สูงมาก เป็นของพ่อเฒ่าแม่หม่อนบ้านงิ้วเฒ่าลูกหลานเหลนของคนบ้านงิ้วเฒ่าสามารถไปเก็บเอาผลมะพร้าวมากินได้ 2. หาอาชีพใหม่ เพิ่มรายได้ให้แก่ครอบครัว เพราะอยู่ริมฝั่งแม่น้ำปิงสามารถจับปลาขายได้ ในช่วงเดือน 3 – 5 เหนือ จะมีปลาสร้อยและปลาอื่นๆ อพยพขึ้นมาตามลำน้ำแม่ปิง เพื่อวางไข่ และชาวบ้านจะทำการจับปลาไว้เป็นอาหารและไว้ขาย 3.การคมนาคมสะดวก แม่น้ำปิงในขณะนั้นเป็นเส้นทางการคมนาคม โดยพ่อค้าจะนำสินค้าจากทางเหนือ ล่องไปขายทางใต้ที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ พอขากลับพ่อค้าจะบรรทุกสินค้าใหม่ ๆ ใส่เรือจากปากน้ำโพ ขึ้นมาขายตามลำน้ำปิงซึ่งสามารถซื้อและขายสินค้าได้สะดวก1 อาชีพของคนบ้านงิ้วเฒ่า ผู้ชายในฤดูฝน ทำนา ทำไร่ เลี้ยงครั่ง หาของป่า ฤดูแล้ง หาปลาทำปลาแห้ง ปลาร้า เพื่อนำไปขายและนำไปแลกกับหอม พริกแห้ง ตามบ้านดอยเต่าเก่า บ้านเด่นคา บ้านไร่ บ้านโปง คนเฒ่า คนแก่ในหมู่บ้านทำเครื่องจักสาน ตะกร้า กระด้ง ส่วนผู้หญิงก็ทอผ้าเพื่อไว้นุ่งห่ม ปลูกฝ้าย ตำข้าว ตักน้ำ หาของป่าตามฤดูกาล วัฒธรรม ประเพณีของคนบ้านงิ้วเฒ่า เดือน 12 ตานก๋วยสลากที่วัดมืดกาตะวันตก(วัดหลวง ต้องไปตานวัดหลวงก่อน) เมื่อถึงวันขึ้นปีใหม่ จะช่วยกันขนทรายเข้าวัด ทำบุญตักบาตร ฟังเทศน์ สรงน้ำพระธาตุ พระพุทธรูป อาบน้ำดำหัวพระเจ้าพระสงฆ์ คนเฒ่าคนแก่ พ่อแม่ครูบาอาจารย์ พอถึงเดือนเก้า จะมีการเลี้ยงถวายอารักษ์บ้านเจนเมือง (พ่อหม่อน) งานประเพณีเข้าพรรษา ประเพณีทานข้าวสลากภัตต์ ประเพณีออกพรรษา ประเพณียี่เป็ง ฟังเทศน์มหาชาติ ประเพณีสี่เป็ง
พ่อหลวงดี มอนเต๋ บอกว่า(สัมภาษณ์ 19 มิ.ย.62) ปีพ.ศ. 2507 พ่อหลวงเย็น ตันไชย ผู้ใหญ่บ้านงิ้วเฒ่าในตอนนั้น และพ่อหลวงดี มอนเต๋ ( ตอนนั้นเป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ช่วงหลังได้เป็นพ่อหลวง บ้านงิ้วเฒ่า) บ้านงิ้วเฒ่ามีประชากร อยู่ประมาณ 100 หลังคาเรือน ก่อนน้ำจะท่วมบ้านพ่อหลวงได้เรียกประชุมชาวบ้านทั้งหมด บอกว่าน้ำจะมาท่วมบ้านเฮาให้รีบพากั๋นเตเฮือน ขนของขึ้นไปอยู่ในที่ที่ทางการเขาจัดหื้อเด้อ ชาวบ้านส่วนใหญ่ไม่เชื่อเพราะเขื่อนกั้นน้ำอยู่ตั่งไกลบ่มีทางมาท่วม …. จึงได้เตเฮือนย้ายของลุยน้ำท้้งน้ำตา
ป้อ อุ้ยจันทา มอนเต๋ (สัมภาษณ์ 19 มิ.ย.62) เล่าว่า การอพยพของคนบ้าน งิ้วเฒ่า ตอนแรกมาพักที่ข้างบ้านทุ่งคอกช้าง เรียกว่าบ้านเด่นไม้ตึง หลังจากนั้นผู้ปกครองนิคมได้ประกาศให้ไปจับฉลากแบ่งพื้นที่หมู่บ้าน จึงพากันไปจับฉลาก โดยจับเป็นหมู่บ้านก่อนหลังจากนั้นจับเป็นครัวเรือน บ้านงิ้วเฒ่า จับได้บ้านแปลง 4 คือหมู่บ้านป์จุบันนี้
ป้ออุ๊ยทาเล่าต่อไปว่า โรงเรียนบ้านงิ้วเฒ่า ปี 2507 มี พ่อ ครูยง อินทรจักร เป็นครูใหญ่ มีครูทอง ผัดตุ่น และ ครูมอย ทาสม เป็นครู สอนมีนักเรียน นักเรียนทั้งหมดมี 80 คน สมัยนั้นใคร เรียน จบ ป. 4 ได้เป็นครูทันที …….. ติดตามตอนต่อไป… #เล่าขานตำนานดอยเต่า
1 สัมภาษณ์พ่อครูยง อินทรจักร อายุ 81 ปี บ้านเลขที่ 37 หมู่ที่ 3 ต. มืดกา อ. ดอยเต่า จ. เชียงใหม่ วันที่ 8สิงหาคม 2544
